40 jaar OCMW en bijstand
de Marjolijn de Wilde, Bea Cantillon, Frank Vandenbroucke, Maria Bouverne-De Bie
De groep mensen die leeft van een bijstandsuitkering (leefloon) is in België sinds de invoering van de bijstandswetgeving (1974) sterk gegroeid en gewijzigd qua samenstelling. Bovendien is de bijstandspopulatie sterk verkleurd. Kwalitatief onderzoek leert bovendien dat allerhande problematieken samenkomen bij bijstandscliënten. Dit heeft ongetwijfeld gezorgd voor een diversificatie van de bijstandspopulatie in termen van hun afstand tot de arbeidsmarkt. Voor een groep is de bijstand een opstap naar een 'regulier' bestaan binnen de arbeidsmarkt en de sociale verzekeringen. Daarnaast is er een groep mensen die meer duurzaam aangewezen zal blijven op materiële en immateriële hulpverlening door een gecumuleerd gebrek aan economische, sociale en psychische vaardigheden en wellicht nog meer door een toenemend gebrek aan laaggeschoolde tewerkstellingsmogelijkheden op de arbeidsmarkt. De sociale bijstand als instituut staat vandaag dus voor een groter en meer gediversifieerd publiek dan wat de wetgever in 1974 voor ogen had. Dat stelt OCMW's en beleidsmakers voor extra uitdagingen, waarvan er een aantal aan bod komen in dit boek, nl. de bevoegdheidsverdeling over de verschillende Belgische overheden, de discretionaire ruimte van OCMW's en maatschappelijke werkers, het belang van netwerken om de gedifferentieerde cliëntengroep te ondersteunen, de moeilijke activeerbaarheid van cliënten met een niet-Belgische achtergrond, de spanning tussen financiële steun en sociale integratie, het risico op non-take-up...